Świat bajek Ignacego Krasickiego

Bajka, ze względu na formę dzieli się na epigramatyczną i narracyjną. Epigramatyczne, czyli zwięzłe, ich istotą jest "myśl dowcipna zwięźle obwieścić" Narracyjne są to bajki obszerniejsze o rozbudowanej budowie. Bajka jest z reguły krótka, jasna, napisana prostym językiem, często językiem potocznym, przypominający rozmowę. Duża popularność bajki wynika z przydatności do pełnienia funkcji dydaktycznych. Bajka dawała możliwość wypowiadania uogólniających sądów o świecie, ale także pouczania obywateli, moralizowania, naprawiania obyczajów. Służyła programowi reform, współgrała z racjonalistycznym i krytycznym nastawieniem większości pisarzy.

Najbardziej znane bajki Ignacego. Krasickiego: (bajki Krasickiego są częstym motywem prezentacji maturalnych)
- 'Wstęp do bajek"
Poeta w bajce tej stara się określić istotę tego gatunku literackiego. W celu tym wylicza nieprawdopodobne sytuacje, które są zaprzeczeniem wydarzeń rzeczywistych, które określamy jako ustalone przez tradycję (stereotypy). Dwa ostanie wersy utworu stanowią puentę, która w sposób żartobliwy ocenia powyższe stwierdzenia. Krasicki uważa, że bajką może być wszystko, choć nie musi to być prawdą, autor używając stwierdzenia "wszystko to być może" sugeruje, że bajka choć czerpie swe tematy z życia nie traktuje go poważnie.
- "Szczur i kot"
Autor w bajce tej okazuje negatywne cechy charakteru takie jak: pychę, zarozumiałość, wyniosłość, są to cechy ludzkie, ale Krasicki aby je wyeksponować posługuje się zwierzętami: szczur uosabia pychę, natomiast kot spryt, bezwzględność. Morał bajki: w życiu należy kierować się pokorom, skromnością, ponieważ zawsze możemy spotkać kogoś silniejszego co nas pokona. Nie należy na próżno się przechwalać.
- "Proszki w klatce"
Rozmowa między ptakami dotyczy problemu wolności. Młody czyżyk urodzony w niewoli nie tęskni za nią, nie rozumie czym ona jest, nie ceni jej, niewole traktuje jako coś normalnego, z kolei starszy ptak, który zasmakował wcześniej wolności tęskni za nią.
- "Filozof"
Bajka, ta mówi o uczonym człowieku, który odrzucił wiarę w Boga, co więcej "śmiał się ze wszystkich świętych". Gdy jednak zachorował zaczął wierzyć nawet w upiory. Utwór ten ukazuje jak ludzkie przekonania i poglądy są chwiejne i niestałe. Zwraca również uwagę, że czasami teoretyczne mądrości nie sprawdzają się w życiu. Morałem bajki może być przysłowie "jak trwoga to do Boga".
- "Groch przy drodze"
Bajka mówi o gospodarzu, który jednego roku zasadził groch przy drodze, za nim go zebrał ludzie go zjedli. Wpadł na pomysł, że na przyszły rok posadzi go za zbożem. Gdy przyszło zbierać "znalazł i groch zjedzony i stoczone żyto". Krasicki poucza, że człowiek nie może żyć na zbyt ostrożny, ani uważny, bo może stracić dwa razy.
- "Jagnię i wilcy"
Bajka opowiada o bezbronnym jagnięciu, które zaatakowane zostało przez silniejsze zwierzęta wilków. Krasicki mówi, o tym, że zawsze znajdzie się silniejszy, który będzie decydował, a w świecie rządzi "prawo pięści"
- "Dewotka"
W bajce tej Krasicki krytykuje religijną obłudę, zakłamanie i fałsz moralny społeczeństwa. Tytułowa dewotka jest pobożna tylko na zewnątrz, a tak naprawdę jest pełna nienawiści i zła. Nawet modląc się potrafi bić swoją służącą. Kobieta ta nie rozumie znaczeń wypowiedzianych słów modlitwy. Dezaprobata Krasickiego wyraża się tym razem wprost w słowa - "Uchowaj, Panie Boże, takiej pobożności".
- "Król i lis"
W bajce tej pod postaciami zwierząt, autor ukazuje wady takie jak: próżność połączona z zarozumiałością i brakiem samokrytycyzmu (kruk) oraz z przebiegłość i przebiegłość (lis).
- "Malarze"
Autor mówi o tej bajce o dwóch malarzach - portrecistach. Piotr był malarzem dobrym ale biednym, dlatego, że malował ludzi takimi jakimi są, niczego nie upiększał. Jan był bogaty, choć malował kiepsko, ale stwarzał portrety takie jakie chcieli odbiorcy. Spragnieni pochwał ludzi wybierali pochwał ludzi. Bajka ta ilustruje ogólną prawdę życiową: najtrudniej jest mówić prawdę. Łatwiej schlebiać innym wtedy osiąga się sukces.